Tomaten kweken

Tomaten kweken in een kas is voor veel mensen de prettigste en meest veilige manier van telen. In een tomaten kas staan je planten warmer en droger dan buiten. Dat is belangrijk, want tomaten houden van een stabiel klimaat. Bovendien helpt een kas om het blad te beschermen tegen regen. Dat verkleint de kans op schimmelproblemen en maakt de teelt vaak succesvoller.

Een tomaten kweekkas is vooral handig als je vroeg wilt starten, een langer seizoen wilt benutten of simpelweg minder afhankelijk wilt zijn van het weer. Zeker in Nederland is dat een groot voordeel. Een paar koude nachten of weken met veel regen kunnen buitenteelt flink afremmen, terwijl tomaten in kas veel constanter doorgroeien. Maar op zonnige dagen kan de temperatuur snel oplopen. Probeer de temperatuur in de kas in het groeiseizoen zoveel mogelijk onder ongeveer 25 tot 27°C te houden door op tijd te luchten. Gebruik alleen lichte schaduw als dat echt nodig is, want tomaten hebben juist veel licht nodig.
Een min-max-thermometer is handig om te zien hoe warm het overdag wordt en hoe sterk de temperatuur ’s nachts terugvalt. Zo kun je sneller ingrijpen met extra ventilatie of tijdelijke beschutting.

Na het zaaien komen zaailingen vaak dicht op elkaar op. Dat is normaal. Zodra je jonge tomatenplantjes hun eerste echte blaadjes hebben, is het tijd om ze te verspenen. Tomatenplantjes verspenen betekent dat je de kleine zaailingen voorzichtig uit het zaaibakje haalt en elk plantje in een eigen potje zet.

Dat geeft meerdere voordelen. De wortels krijgen meer ruimte, de plantjes groeien steviger en je voorkomt dat ze elkaar gaan verdringen. Wanneer tomaten verspenen precies nodig is, zie je meestal vanzelf: de plantjes worden groter, raken verstrengeld of lijken minder krachtig te worden in het volle bakje.

Werk rustig en voorzichtig. Pak zaailingen liever bij een blaadje dan bij het steeltje en zet ze daarna in luchtige potgrond. Geef direct een beetje water en zet ze weer licht en warm weg. Tomaten zaailingen goed verspenen maakt later echt verschil in de kwaliteit van je tomatenplantjes.

Wanneer kun je tomaten in de kas of serre planten?

In een onverwarmde kas plant je tomaten pas uit als de jonge planten goed geworteld zijn en de temperatuur betrouwbaar boven 16°C blijft. In de praktijk is dat meestal in het late voorjaar tot vroege zomer. Te vroeg uitplanten remt de groei, zeker als de grond nog koud is. Zet jonge planten daarom pas op hun definitieve plek als ze stevig zijn, veel licht hebben gehad en goed zijn afgehard.

Tomaten kweken buiten kan zeker, maar vraagt iets meer geluk met het weer. Kies altijd een warme, zonnige en beschutte plek. Tomaten in openlucht groeien het best tegen een muur, op een zuidgerichte plek of in een hoek van de tuin waar veel zon komt en weinig wind staat.

Tomaten buiten kweken in volle grond heeft als voordeel dat de wortels veel ruimte hebben. De planten kunnen diep wortelen en hoeven minder snel in grotere potten te worden gezet. Daar staat tegenover dat je buiten minder controle hebt over regen, temperatuur en luchtvochtigheid. Precies daarom lukt buitenteelt in warme zomers vaak goed, maar in natte seizoenen duidelijk minder.

Wil je tomaten buiten planten, kies dan sterke tomatenrassen voor buitenteelt en geef extra aandacht aan luchtigheid, opbinden en voeding. Zo haal je ook in de volle grond veel meer uit je tomatenplanten.

Wanneer kun je tomaten planten naar buiten uitplanten?

Tomaten buiten planten of stekjes verplanten doe je pas als het risico op koude nachten echt klein is. Dat is meestal pas laat in het voorjaar. Jonge tomatenplanten zijn gevoelig voor lage temperaturen en kunnen door een te vroege overgang flink terugvallen in groei.
Laat je tomatenplanten daarom eerst afharden. Zet ze een aantal dagen steeds iets langer buiten, zodat ze kunnen wennen aan zon, wind en temperatuurverschillen. Daarna kunnen de tomatenplanten naar buiten op hun definitieve plek. Je zit meestal veilig als de nachten zacht blijven en de grond goed is opgewarmd.

Tomaten kweken in een pot is ideaal als je weinig ruimte hebt of tomaten wilt kweken op balkon of terras. Een tomatenplant in een pot doet het vaak verrassend goed, zolang je voldoende zon, water en voeding geeft. Vooral cherrytomaten zijn hier erg geschikt voor.

Kies wel een ruime pot. Veel mensen onderschatten hoeveel wortelruimte een tomatenplant nodig heeft. Hoe groter de pot, hoe stabieler de vochtbalans en hoe minder snel de plant last krijgt van droogte.
Vraag je je af hoeveel liter je nodig hebt voor tomaten in een pot? Als vuistregel geldt dat de pot liever te groot dan te klein is.

Een pot droogt sneller uit dan volle grond. Daardoor moet je bij tomaten in pot consequenter water geven en regelmatiger bemesten. Het voordeel is wel dat je de plant makkelijk kunt verplaatsen naar de meest zonnige plek.